Wanneer dacht je voor het eerst: “De wereld heeft een Boven De Wolken nodig”?
Misschien toen ik Adeline’s pijn zag op haar sterfbed. Het was schrijnend om haar diepe, eenzame verdriet te zien en te voelen. Zeventig jaar lang verborg ze het, zelfs voor haar man. Het taboe rond het verlies van een baby en misschien rond de dood in het algemeen is groot. Ik kon toen maar niet begrijpen hoe ze het al die jaren alleen had gedragen. Op dat moment besefte ik dat we als maatschappij een probleem hebben in hoe we omgaan met verlies. Maar het echte kantelpunt kwam voor mij waarschijnlijk bij de geboorte van Marilou. Haar mama Anne-Sofie vroeg me om te fotograferen en dat deed ik. Ik nam honderden foto’s. Al die mooie samen-momenten vereeuwigde ik op beeld. Nadien vertelden Roel en Anne-Sofie mij hoeveel die foto’s en dat moment voor hen betekenden. Vanaf dat moment wist ik: “Dit blijf ik doen.” En ik doe dat samen met Sharon, een sterrenmama én medeoprichtster van Boven De Wolken. Ik ben meer de publieke figuur en het gezicht van Boven De Wolken, terwijl Sharon instaat voor de sociale media, de website, de nieuwsbrief etc.
Wat gebeurt er tijdens zo’n fotosessie? Hoe ervaar je dat als fotograaf?
Ik vind het vooral heel mooi, denk ik. We fotograferen zo’n honderd kindjes per maand (!) hier in België en elke sessie verloopt anders. Het is beenhard, zeker. Maar tegelijkertijd is de liefde ontzettend tastbaar aanwezig. Boven De Wolken fotografeert niet de dood, we fotograferen eerder liefde in zijn puurste vorm. Het is ontzettend pijnlijk, maar ook liefdevol en warm. Boven De Wolken ontstond ongeveer tien jaar geleden, toen Sharon en ik voelden dat er echt nood was aan zo’n initiatief. Vanuit onze ervaring wisten we dat herinneringen dé essentie zijn van een rouwproces. Hoe minder herinneringen er zijn, hoe moeilijker het wordt om verlies te verwerken. Bij Boven De Wolken vullen we dan ook symbolisch de rugzak van sterrenouders met tastbare herinneringen voor het leven. Ons team telt intussen honderden vrijwilligers: fotografen, wolkenwachters, onze “dispatch” en administratieve medewerkers. Ook onze bekendheid groeit stilaan, wat natuurlijk geweldig is. Zo mocht ik samen met Bart Tommelein, voormalig minister en burgemeester van Oostende, aanschuiven bij De tafel van Gert. Bart was altijd al fan van Boven De Wolken, maar het overlijden van zijn eerste sterrenkleinkindje bracht het initiatief nog dichter bij zijn hart. Toen VT4 ons fotomateriaal voor het eerst zag, vonden ze de beelden te rauw. Dat maakte me toen echt boos; we wilden juist taboes doorbreken! Gelukkig besloot de redactie uiteindelijk om onze foto’s en ons verhaal tóch te tonen.
Je zet veel in op maatschappelijk bewustzijn. Hoe groot is het taboe rond sterven en dood in het algemeen?
Het is enorm. En net omdat het taboe zo aanwezig is, ontvangen mensen die rouwen ook minder steun. De angst voor de dood en voor iemand in rouw is groot. Mensen zijn bang om het verkeerde te zeggen of om verdriet op te rakelen. Maar verdriet is er, punt. Het kan niet opgerakeld worden. Het is altijd daar. We moeten met z’n allen wat minder angstig worden rond de dood. Onze eerste reactie na een overlijden zou moeten zijn om mensen te ondersteunen. Een lasagne maken, langsgaan voor een knuffel of babbel, dat zou normaal moeten zijn. Vanuit onderzoek is overigens gebleken dat de directe omgeving en de lotgenotengroep de belangrijkste hulpbronnen zijn. Doen alsof er niets aan de hand is en alsof er geen kind was, helpt niemand. Integendeel, het kwetst.
Is dat de reden waarom het Sterrenregister in leven geroepen werd?
Inderdaad. Samen met Bart Tommelein probeerde ik destijds om geboorteaktes te verkrijgen voor de jongere sterrenkindjes. Voor de overheid hebben ze nooit bestaan en dat maakt het extra pijnlijk voor ouders. Helaas mocht onze missie niet lukken, maar daardoor ontstond wél het Sterrenregister. Elke sterrenouder kan daar de naam van zijn of haar sterrenkindje in de sterrenhemel lanceren. Op die manier krijgen de kindjes toch een naam en erkenning. Ondertussen hebben 231 van de 300 Vlaamse gemeentes een sterrenregister en daar zijn we uiteraard erg blij mee en erg trots op.
Hoe blijft Boven De Wolken in leven?
We leven van donaties en dat is natuurlijk altijd spannend. Onze vrijwilligers krijgen 10 euro per opdracht voor de verplaatsing. Dat is niet veel uiteraard, maar geeft toch een serieus prijskaartje. Daarnaast is er de website, geven we lezingen en vormingen en ga zo maar door. Tot nu toe lukt het ons om in leven te blijven, wat ook wel getuigt van de waarde van wat we doen. Via de Koning Boudewijnstichting kunnen we nu ook voor een fiscaal attest zorgen vanaf 40 euro, wat ook een stapje in de goede richting is. Kleinere stortingen kunnen gewoon via onze website bovendewolken.be gebeuren.
Is er nood aan extra vrijwilligers op dit moment?
We hebben absoluut fotografen nodig. Ze moeten niet professioneel zijn, maar het materiaal moet natuurlijk wél professioneel zijn. En gevoelige mensen hoeven niet bang te zijn; ik ben zelf hooggevoelig en een echt “bleiter”. Empathie en jezelf kunnen inleven is overigens al even belangrijk als fotografisch talent. Daarnaast is ook onze Wolkenwacht op zoek naar nieuwe dispatchers. Alle soorten vrijwilligers zijn dan ook van harte welkom en heel hard nodig om dit mooie initiatief in leven te houden. Dus aan alle lezers: aarzel niet en sluit je aan bij onze mooie Wolkenfamilie.
www.bovendewolken.be
‘We fotograferen zo’n honderd kindjes per maand (!) hier in België en elke sessie verloopt anders’