Waarom en hoe ontstond Buurtzorg De Geburen?
We hebben in Nijlen al lang de traditie om elk jaar het lokale sociale beleid in de gemeente te bespreken, in eerste instantie binnen de schoot van het OCMW. Daar raakte iedereen meer en meer overtuigd van de idee dat we verder moesten kijken dan enkel wat het OCMW zelf doet. De achterliggende gedachte was dat een mens niet alleen moet kunnen rekenen op professionele hulp, maar net zo goed op familieleden en buren. Zo’n netwerk rond kwetsbare mensen, op welke manier en om welke reden dan ook, is zeer belangrijk om deze mensen zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen laten blijven.
De eerste stap was om het zorgcentrum een rol te laten spelen in de gemeenschap met in de jaren 2014 en 2015 de opstart van een sociaal restaurant voor financieel kwetsbare mensen. De officiële start kwam er in 2016 zodat we nu kunnen spreken over 10 jaar Lokaal dienstencentrum of Buurtzorg De Geburen. Lokaal bestuur Nijlen had daar van in het begin een goeie kijk op, ze deelden onze analyse dat naast professionele zorgverleners ook goeie buren en een netwerk van cruciaal belang zijn. Dat is superbelangrijk, dat we al veel vroeger in een leven, lang vóór de oude dag, dat netwerk rond mensen helpen uitbouwen.
Het sociaal restaurant in Nijlen sloeg duidelijk aan want er kwam al snel uitbreiding?
Ja, al snel kwamen we met ons idee van zorgzame buurten eerst ook in Bevel terecht en daarna ook in Kessel. In Kessel werd het een avondrestaurant en dat zorgt voor ontmoetingen tussen jong en oud, In de drie dorpskernen werken we zo aan de buurten rondom het zorgcentrum, dat een centraal punt is voor dat zorgzame netwerk rond mensen met allerlei vragen en noden. De vier G’s staan hierin centraal: Gezond, Goedkoop, Gevarieerde voeding en Gezellig. Het was dus niet langer een sociaal restaurant maar een buurtrestaurant. Die nieuwe naam kozen we heel bewust, om de nadruk te leggen op samen eten, ontmoeten en verbinden, niet enkel op financiële kwetsbaarheid.
In samenwerking met lokaal bestuur Nijlen verkregen we middelen vanuit de Koning Boudewijnstichting om er iemand halftijds voor aan te werven. Dan kwamen de volgende stappen met een overeenkomst met de gemeente en daarna kregen we een erkenning als lokaal dienstencentrum, wat ons een subsidie vanuit de Vlaamse Gemeenschap opleverde. Dat maakte het mogelijk om die uitbreiding naar Kessel en Bevel rond te krijgen.
Er kwamen daarna veel nieuwe initiatieven bij en ook samenwerking met nieuwe partners, het aanbod is ondertussen heel uitgebreid, wat zit er allemaal in?
Er is bijvoorbeeld elke week de praatgroep voor anderstaligen, huiswerkbegeleiding, een hobbyclub, infosessies, activiteiten rond dementievriendelijk Nijlen, activiteiten met de Gezinsbond en de seniorenraad, een wandelbabbel, twee keer per jaar een busuitstap, enzovoort. Vanaf 2020 werd Buurtzorg De Geburen uitgebouwd met een trajectteam dat thuiswonende inwoners ondersteunt in hun zorgvragen, samen met onder andere ergotherapeuten, psychologen en kinesisten. Een keer per maand is er ook verpleegkwartiertje waar mensen bijvoorbeeld bloeddruk en hartslag kunnen laten meten.
Belangrijk is ook dat mensen actief doorverwezen worden naar het buurtrestaurant, bijvoorbeeld als ze hun partner verloren hebben. We zien dan aan welke tafel ze best passen en dan zien we mensen vaak helemaal openbloeien. Overal ontstaan sindsdien warme contacten, kleine vormen van wederzijdse hulp en echt buurtbetrokkenheid.
Een bijkomend voordeel is ook dat eens het moment gekomen is voor oudere mensen dat ze niet langer thuis kunnen blijven wonen, dat de stap naar verblijf in het woonzorgcentrum dan veel kleiner is omdat ze de omgeving, de mensen en het aanbod al kennen. Dat maakt het mentaal wat makkelijker.
Het moet veel voldoening en een warm gevoel geven om mensen te helpen en misschien wel uit hun isolement te halen, geven de mensen vaak mooie complimenten?
Het mooiste compliment dat je kan krijgen is het gewoon met je eigen ogen zien hoe mensen uit dat isolement komen, zelfvertrouwen krijgen en openbloeien. Ze hoeven dat niet uit te spreken, je ziet het op al die gezichten.
Jullie hebben ondertussen ongetwijfeld vriendschappen zien openbloeien? Of misschien zelfs meer?
In Kessel weten we al van twee keer dat het inderdaad tot iets heel moois geleid heeft. Da’s natuurlijk het allermooiste, zeker ook omdat ze ons dat ook echt komen vertellen. Bij het ontbijtbuffet bijvoorbeeld is er een vonk overgeslagen.
De partners en de organisatie kunnen dit aanbod niet aanhouden zonder de hulp van tal van vrijwilligers, hoe belangrijk zijn zij?
Die vrijwilligers zijn voor ons meer waard dan goud. Het is alleen niet zo makkelijk om die mensen te vinden. Momenteel hebben we voor Nijlen en Bevel een vaste ploeg van ongeveer 20 vrijwilligers. Het gaat vaak om mensen met een zekere leeftijd en in een tijd waarin mensen langer moeten blijven werken, maken we ons wel zorgen over waar we nieuwe vrijwilligers zullen blijven vinden. Het is ook zo dat we de hele week door, tijdens de kantooruren zeg maar, activiteiten hebben waar we vrijwilligers voor nodig hebben, er moet dus wel een stevig engagement zijn. Daar jongere mensen voor vinden, dat is een uitdaging.
Onze werking leunt echt voor een groot deel op vrijwilligers en we zijn hen daar enorm dankbaar voor! Wie interesse heeft, mag zich altijd melden, bijvoorbeeld voor de huiswerkbegeleiding en het ontbijtbuffet in Kessel, daar zoeken we altijd mensen voor. Meer info daarover kan iedereen vinden via het Give-a-day platform: www.giveaday.eu/nl-be/nijlen.
Wat zijn nog de verdere toekomstplannen?
We willen in de eerste plaats de naamsbekendheid verder blijven uitbouwen met de nadruk op het feit dat we geen sociaal restaurant meer zijn. Veel mensen denken ‘da’s niets voor mij want ik kom goed rond’, maar daar gaat het niet over. Het gaat over contacten leggen, luisteren naar elkaar en verbinding creëren.
Verder zijn er in Kessel concrete plannen voor een nieuwbouw met een echt buurtzorghuis met ook een inloophuis rond gezondheid met een veel ruimere invulling dan bloeddruk of hartslag meten. We denken dan bijvoorbeeld aan diensten van een psycholoog of een pedicure, vaccinaties, enz.. We willen ook een dagopvang uitbouwen, dit moeten mensen nu buiten Nijlen gaan zoeken.
We proberen de komende periode de bouwaanvraag voor te bereiden en daarna de bouwvergunning te bekomen zodat we hopelijk in het najaar met de bouw kunnen starten. We gaan ook over de terreinen beschikken waar nu nog de school staat.
Als de school verhuist dan worden de oude schoolgebouwen in Kessel centrum afgebroken en dan kunnen we dit verhaal van buurtzorg middenin de dorpskern letterlijk en figuurlijk een grotere plaats geven.
Met de nabijheid van de school en het onderzoeken van de mogelijkheid tot kinderopvang op de site van de nieuwe Buurtzorgcampus van Kessel, wordt het een verhaal van buurtzorg voor jong en oud. We voorzien ook een park, waar mensen van middelbare leeftijd kunnen komen sporten en ontspannen. Buurtzorg is voor iedereen nuttig, niet enkel voor oude(re) inwoners maar ook voor wie minder oud is.
En tot slot willen we ook bruggen bouwen en meer gaan samenwerken met onze verenigingen om op die manier zowel ons netwerk als het netwerk rond de mensen nog verder uit te bouwen.